
Mikro-TESE nədir? Azospermiyada sperma əldə edilməsi
Mikro-TESE (mikrocərrahi testikulyar sperma ekstraksiyası) eyakulyatda (toxum mayesində) heç bir spermatozoid olmayan, yəni azospermiyası olan kişilərdə xayanın toxumasından sperma tapmaq üçün aparılan əməliyyatdır. Tapılan spermatozoidlər mikroinyeksiya (ICSI) üsulu ilə süni mayalanmada istifadə olunur.
Kimlərə tətbiq olunur?
Azospermiya iki növdür:
- Obstruktiv: xayada sperma istehsal olunur, amma yollar tıxalıdır və ya anadangəlmə yoxdur. Bu halda sperma adətən daha sadə üsullarla əldə edilir və uğur ehtimalı yüksəkdir.
- Qeyri-obstruktiv: xayanın özündə sperma istehsalı çox azdır. Mikro-TESE əsasən bu qrupda istifadə olunur.
Qeyri-obstruktiv azospermiyanın səbəbləri:
- genetik səbəblər (Klaynfelter sindromu, Y xromosomunun mikrodelesiyaları və s.);
- enməmiş xaya (kriptorxizm);
- qulaqdibi (parotit) xəstəliyindən sonra xayanın zədələnməsi;
- xərçəng müalicəsində kimyaterapiya və radioterapiya;
- hormonal pozğunluqlar;
- bəzi hallarda səbəb tapılmır.
Əməliyyatdan əvvəl
Hormon analizləri (FSH, LH, testosteron), genetik müayinələr (karyotip, Y xromosomu mikrodelesiyaları) və xayaların USM-i aparılır. Y xromosomunun bəzi delesiyalarında (AZFa, AZFb) sperma tapılma ehtimalı praktiki olaraq yoxdur və bu, əməliyyat qərarına təsir edir. Bəzi hallarda əməliyyatdan əvvəl hormon müalicəsi tətbiq oluna bilər.
Əməliyyat necə aparılır?
Əməliyyat anesteziya altında aparılır. Xaya açılır və əməliyyat mikroskopu altında sperma istehsal edən kanalcıqlar axtarılır. Daha dolğun və genişlənmiş kanalcıqlardan kiçik nümunələr götürülür. Klassik TESE-dən fərqli olaraq, mikroskop daha az toxuma götürərək daha çox sperma tapmağa və xayanın damarlarını qorumağa imkan verir.
Tapılan spermatozoidlər dondurularaq saxlanıla bilər və ya eyni gün ICSI üçün istifadə oluna bilər.
Uğur ehtimalı
Qeyri-obstruktiv azospermiyada mikro-TESE ilə sperma təxminən hər iki kişidən birində tapılır. Bu göstərici səbəbdən, xayanın vəziyyətindən və genetik nəticələrdən asılı olaraq dəyişir. Hər əməliyyatda sperma tapılmasına zəmanət vermək mümkün deyil.
Əməliyyatdan sonra
- bir neçə gün xayalıqda ağrı və şişkinlik ola bilər, ağrıkəsici kifayətdir;
- dəstəkləyici alt paltarı geyinin;
- adətən 1 həftə cinsi əlaqə və ağır fiziki yükdən çəkinmək tövsiyə olunur;
- əriyən tikişlər istifadə olunur;
- güclü ağrı, artan şişkinlik, qızartı, hərarət olarsa, həkimə müraciət edin.
Mümkün ağırlaşmalar: qansızma (hematoma), infeksiya, nadir hallarda testosteron səviyyəsinin azalması.
Ətraflı: Kişi sonsuzluğu · Testis atrofiyası
Müəllif: Dr. Seymur Mehtiyev, uroloq-androloq · Son yenilənmə: 16.11.2026
Mənbələr
Bu məlumat həkim müayinəsini əvəz etmir.
Qəbula yazılmaq: +994 50 555 20 30 (WhatsApp) · Funda Hospital, Bakı





